Op 5 juli was in het Geldmuseum de opening van de tentoonstelling ‘Poen, Para, Doekoe, Floes. 50 nationaliteiten over hun geld’. In deze tentoonstelling staan vijftig bewoners van de Utrechtse multiculturele volkswijk Lombok centraal. Allemaal komen zij, of hun ouders, van oorsprong uit een ander land. De bezoeker leert hen kennen via hun geld en de manier waarop ze met geld omgaan. De waarde en de betekenis van geld is voor mensen uit andere culturen vaak anders. Geld en hoe iemand ermee omgaat zegt veel over hoe diegene in het leven staat.
Geld is het gezicht van een land
Afbeeldingen en symbolen op bankbiljetten en munten laten zien wat belangrijk is voor een land. De hoofdpersonen in deze tentoonstelling fungeren als gids voor hun land van herkomst. Aan de hand van interviews vertellen zij openhartig over wat de afbeeldingen voor hen persoonlijk betekenen, maar vooral over wat geld met hen doet. Bijvoorbeeld hoe hyperinflatie iemands kijk op geld en zijn of haar leven kan veranderen of welke emoties een afbeelding van Khomeiny op een bankbiljet uit Iran oproept. Of over het stempel op een Indonesisch biljet, waardoor gezegd kan worden dat de Zuid Molukken toch officieel hebben bestaan. Ook kan ontdekt worden welke bijzondere gewoonten aan geld verbonden zijn. Bijvoorbeeld wat iemand uit Brazilië bedoelt als hij zegt: ‘Ik geef je een jaguar’, of waarom iemand uit Turkije meer waarde hecht aan haar gouden oorbellen, dan aan een bankbiljet.
Achter de schermen bij vijf ondernemers
Naast de vijfenveertig persoonlijke verhalen over geld, krijgen vijf ondernemers uit de wijk speciale aandacht in gefilmde portretten. De korte documentaires geven een intrigerend beeld van on-Nederlands geldgedrag dat deze ondernemers hebben geïntroduceerd in hun winkel of bedrijf, en daarnaast van de wijze waarop zij die harmonieus combineren met de Nederlandse geldcultuur. In de tentoonstelling wordt duidelijk dat ze allemaal iets extra’s doen, waardoor ze perfect aansluiten bij de specifieke behoeften in Lombok. Die extra’s hebben direct of indirect altijd te maken met geld: Sophia Jacobs heeft in haar winkel een Afrikaans spaarsysteem geïntroduceerd, de eigenaren van het Surinaamse eetcafé Satish hebben een liefdadigheidsfonds ter nagedachtenis van hun zoon opgericht. Bij de klanten van de Turkse makelaardij Aldem draait het om vertrouwen en hoeft niet alles meteen op papier. De supermarkt met levensmiddelen uit het Midden-Oosten van de Irakees Abu Anis functioneert ook als informeel postagentschap en als je bij het sigarenmagazijn van ‘Stompie’ naar binnengaat, ontdek je dat hij zijn oer-Nederlandse tradities op natuurlijke wijze heeft aangepast aan de multiculturele vraag van de wijkbewoners.
Verrijking Nederlandse geldcultuur
Poen, Para, Doekoe, Floes laat zien dat het behoud van de eigen identiteit met eigen (geld)gewoonten heel belangrijk is voor het geluk van mensen en de manier waarop zij functioneren. De vermenging van geldculturen biedt verder een duidelijke meerwaarde in de verrijking van de Nederlandse geldcultuur. In deze tentoonstelling kan de bezoeker die rijkdom ontdekken. En kan hij of zij inspiratie opdoen voor zijn of haar eigen manier van omgaan met geld.
Deze tentoonstelling is mede tot stand gekomen met bijdragen van de Koninklijke Nederlandse Munt, het K.F. Hein Fonds, het Elise Mathildefonds, En/of ontwerp + communicatie, Grand Catering en de participanten in het tentoonstellingsfonds van het Geldmuseum: Delta Lloyd Groep Foundation, DSB Bank, Fortis, Friesland Bank, Generali verzekeringsgroep, ING, NIBC, Rabobank, SNS REAAL Fonds, Stichting Vereniging voor de Effectenhandel en Van Lanschot Bankiers.
